Yazı İçeriği

ELEKTRİKLİ ÇİT (ELEKTROŞOK TEL) SİSTEMLERİ

ELEKTRİK ÇİT SİSTEMLERİ NEDİR ?

Genellikle orta ve doğu karadeniz gibi yaban hayvanlarının bol bulunduğu bölgelerde çiftçilerin ürünlerini ve hayvanlarını, üzüm, kiraz, ceviz ,elma gibi meyve ağaçları ve arılıkları korumak amacıyla çit sistemleri bir noktada yetersiz kalmaktadır. Bu durumun önüne geçmek için doğrudan elektrikli veya güneş enerjili elektroşok sistemleri uygulanmaktadır. Bu sistemler kesinlikle hayvana öldürücü bir etki yapmamaktadır amaç caydırmaktır. Bu yıl Doğa Koruma ve Milli Parklar 12. Bölge Müdürlüğüne bağlı Artvin Şube Müdürlüğünce alınan 15 elektroşok çit sistemi, Hatila Vadisi Milli Parkı, Şavşat Karagöl-Sahara Milli Parkı ve Kaçkar Dağları Milli Parkı, Yusufeli Yaylalar köyündeki vatandaşlara ücretsiz dağıtıldı. Bizde DEM-TEL olarak en kısa sürede elektroşoklu çit sistemleri uygulamasını siz değerleri müşterilerimize hizmet vereceğiz. Aşağıda gerekli ekipmanları, uygulamasını ve dikkat edilecek hususlara bakabilirsiniz;

PANEL VE BATARYA SEÇİMİ

Havanın bulutlu olduğu günlerin de göz önünde bulundurularak gün boyunca çit sisteminde ihtiyaç duyulan enerji miktarını depo edecek büyüklükte bir batarya kullanılmalıdır. Güneş sistemleri ile birlikte kullanılması önerilen bataryalar ” derin döngülü” deep cycle tip bataryalardır. Araba aküleri bu iş için tamam uygun olamasa da kullanılabilmektedir. Çünkü derin döngülü tip bataryalar sürekli olarak belli bir akım miktarının belli bir voltaj seviyesinin üzerinde çekilmesine imkân tanırlar. Araba akülerinin ise kullanılma ve tasarlanma amaçları yüksek miktarlarda akımın sadece anlık olarak çekilmesidir.

Çit sistemi için gerekli güneş panelini hesaplarken güneşlenme ile ilgili bilimsel verilerden ve istatistiklerden yararlanmak en doğru yol olacaktır. Ülkemizde  güneşlenme ilgili veriler günlük, aylık ve yıllık bazda “Enerji İdaresi Etüt Müdürlüğü “tarafından halka sunulmaktadır.

İLETKEN TELLER

Çit telleri için  galvanizli çelik teller kullanıldığı gibi ince çelik tellerin plastik iplerle birlikte örgülü hale getirilmiş şeklide kullanılmaktadır. Kalıcı çit sistemlerinde 1.2 – 1.8 mm kalınlıkta galvanizli çelik telleri tercih edilmektedir. Geçici çit sistemlerinde ise içinde 2-6 adet  arasında 0.1-0.3 mm ve daha kalın galvanizli çelik tel bulunduran örgülü yapılar kullanılmaktadır. Ayrıca ip şeklindeki teller hayvanlar tarafından kolaylıkla fark edilebilmesini sağlayan renkli yapıda imal edilirler.

PARATONERLER

Elektrikli çitler kuruldukları açık alanlarda yıldırıma maruz kalabilmektedir. Bu alanlarda  çit telleri, yıldırım düşme riski en yüksek noktalardır. Çit tellerine düşen yıldırım çit teli boyunca ilerler ve elektriksel direncin en az olduğu noktadan toprağa akar. Eğer Herhangi bir önlem alınmamışsa yıldırım güç üretecine kadar ilerleyerek cihaza zarar verir. Dolayısıyla yıldırım riski içeren alanlarda mutlaka bir paratonerle birlikte kullanılmalıdır.

TOPRAKLAMA SİSTEMLERİ

Canlı toprak üzerinde iken çit tellerine temas ederse, çit tellerindeki elektrik canlı üzerinden yol bularak toprağa akar.  Canlı üzerinden akan bu elektrik akımı canlıda şok etkisi meydana getirir. Güç üretecinin topraklama bağlantıları ne kadar iyi yapılırsa, canlıda meydana gelecek şok etkisi o oranda artar. Topraklama sisteminde galvanizli çelik çubukların kullanılması tavsiye edilir. Bakır çubuklar elektrikli çit sistemleri için uygun değildir. Çünkü çit tellerinin çelikten yapılmış olması bakır çubukların hızlı bir şekilde korozyona uğramasına yol açar.

Orta nemli topraklarda topraklama çubuklarının 0.75-1.5 metre uzunlukta olması yeterlidir. Çit sisteminin kullanıldığı alanın büyüklüğüne bağlı olarak topraklama çubuklarının sayısı arttırılmalıdır. 10 hektarlık bir alan için  en az iki adet topraklama çubuğu kullanılmalıdır. Eğer çit tellerinden birinin toprak bağlantısı var ise bu teller çit boyunca bir kaç noktadan daha toprağa bağlanabilir.

İZOLATÖRLER

Elektrikli çit sisteminde caydırıcılık çit tellerine verilen yüksek voltaj darbeleri ile sağlanır. Çit sitemi ile kontrol edilen canlının tüylü olması çit tellerindeki elektrik enerjisinden etkilenmesinin önüne geçemez. Ancak, çabuk yol bulan yüksek voltajlı elektrik darbelerinin çit tellerinde taşınması özel aparatlar gerektirir. Özel aparatlar çit tellerindeki elektriğin topraktan izole edilmesinde kullanılan izolatörlerdir. Bu aletlerin girintili çıkıntılı tasarımları yağmurlu ve nemli havalarda da elektrik kaçaklarını önler. Çit direklerine kolayca monte edilebilmesi için yalıtkan plastik kısmına gömülü vida ve çivi gibi parçalar bulunmaktadır. Kullanım yerine ve amacına göre bir çok farklı tasarıma sahiptirler.

 

İzolatör Çeşitleri

Ahşap İzolatörleri

Metal İzolatörleri

Gerdirme İzolatörleri

Kapı Aparatları

DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

Elektrikli çit kurulum ve uygulamaları ile ilgili olarak;

  • Kesinlikle dikenli ve jiletli teller iletken tel amacıyla kullanılmamalıdır.
  • Cihazın topraklama sistemi ile diğer topraklama sistemleri (Ev Güç Besleme Topraklaması, Haberleşme sistemleri vb.) arasında en az 10 metre mesafe bulunmalıdır.
  • Aynı iletken tel sistemi farklı güç üreteçlerinden beslenmemelidir. İki elektrikli hayvan çiti arası mesafe en az 2.5m olmalı. Eğer iki farklı çit sistemi arasındaki açıklık kapatılacaksa bu iletken olmayan malzeme ile yapılmalıdır.
  • Çit, çiğ nedeniyle otların ıslak olduğu gece saatlerinde de çalışabilmelidir.
  • Çocuklar bu sistemlerden uzak tutulmalı ve bu konuda gerekli önemler alınmalıdır.
  • Elektrikli teller herhangi bir haberleşme veya güç kablosuyla çakışmamalıdır.
  • Yollara ve halka açık alanlara yakın yerlerdeki çit tellerine belli 10×20 cm ebatlarında uyarı işaretçileri asılmalıdır:
  • Güç üreteci kıvılcım üretebileceğinden, sitemin yanıcı ve patlayıcı maddelerden uzak konumlandırılması gerekmektedir.

ÖNEMLİ UYARI: Ayılar zeki, ısrarcı, öfkeli ve güçlü hayvanlar olduğu için yeterli derecede şok uygulanmalıdır. Bu yüzden verilecek şok 7000 Volttan aşağı olmamalıdır. İlk şok önemlidir. Ayılar çiti aşmak için tünel kazmayı bile düşünebilirler. Bunu önlemek için çit boyunca 90 cm eninde örme tel serilmelidir.

Leave a Reply